السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

589

تفسير الميزان ( فارسي )

راست باز كند ) مىخواهد بفرمايد : كارهاى بزرگ و كوچك و كوچكترى كه پيشينيان كرده‌اند شما نيز خواهيد كرد ، حتى در آنان كسى پيدا شد كه با مادرش زنا كند در شما نيز پيدا خواهد شد و نمىدانم آيا شما هم گوساله مىپرستيد يا نه ؟ مؤلف قدس سره : اين روايت هم از روايات مشهور است ، و اهل سنت آن را در صحاح و ساير كتب خود نقل كرده‌اند . و همچنين شيعه آن را در جوامع خود آورده‌اند . و در صحيح بخارى « 1 » و صحيح مسلم « 2 » از انس روايت شده كه گفت : رسول خدا ص فرمود : به زودى مردانى از همينهايى كه مصاحب من هستند ، در كنار حوض بر من وارد مىشوند و همين كه نزديك مىشوند ، از ناحيه خداى تعالى دستگيرشان نموده و به سرعت مىبرند . من در آن حال مىگويم : اى پروردگار من ، اينها اصحاب من هستند و بطور قطع جواب گفته مىشود : مگر نمىدانى كه اينها بعد از رحلت تو چه حادثه ها پديد آوردند . و باز در آن دو صحيح « 3 » « 4 » از ابى هريره روايت آمده كه رسول خدا ص فرمود : روز قيامت جمعى از اصحاب من بر من وارد مىشوند - و يا فرمود جمعى از امتم - و از ناحيه خداى تعالى طرد مىشوند ، من عرضه مىدارم : پروردگارا اينها اصحاب منند . خداى عز و جل مىفرمايد : مگر اطلاع ندارى كه بعد از رحلتت چه حادثه ها پديد آوردند ، اينها بطور قهقرا به عقب برگشتند و همين باعث شد كه امروز طرد شوند . مؤلف قدس سره : اين حديث هم از احاديث مشهور است ، و هر دو فريق يعنى شيعه و سنى آن را در صحاح و جوامع خود از عده اى از صحابه از قبيل ابن مسعود ، و انس ، و سهل بن ساعد و ابى هريره و ابى سعيد خدرى و عايشه وام سلمه ، و اسماء دختر ابى بكر و غير ايشان نقل كرده‌اند و شيعه هم آن را از بعضى از ائمه اهل بيت ع روايت كرده‌اند . با در نظر داشتن زيادى و تفنن اين روايت كه مطلب را با عباراتى گوناگون اداء كرده‌اند ، خود شاهد و مصدق نظريه اى است كه ما آن را از ظاهر آيات كريمه استفاده كرديم ، حوادثى هم كه بعد از رحلت رسول خدا ص و حتى قبل از آن يكى پس از ديگرى رخ داد ، و فتنه هايى كه به پا شد ، همه مصدق اين روايت است .

--> ( 1 ) صحيح بخارى ج 8 ص 149 . ( 2 ) صحيح مسلم به شرح نووى ج 15 ص 64 . ( 3 ) صحيح بخارى ج 9 ص 58 . ( 4 ) صحيح مسلم به شرح نووى ج 3 ص 136 .